Jaką formę opodatkowania wybrać w 2026? Przewodnik + kalkulacje

Wybór formy opodatkowania to jedna z najważniejszych decyzji, jaką musi podjąć przedsiębiorca. Decyzja ta wpływa nie tylko na wysokość podatków, ale też na koszty prowadzenia firmy, możliwość korzystania z ulg oraz ryzyko związane z kontrolami. Rok 2026 przynosi nowe wyzwania — podwyżki ZUS, zmiany w limitach VAT i dodatkowe obowiązki raportowe, dlatego wybór optymalnej formy rozliczenia z fiskusem jest szczególnie ważny.

W tym przewodniku przedstawimy:

• jakie formy opodatkowania są dostępne w 2026,

• komu się opłacają,

• przykłady kalkulacji w różnych scenariuszach,

• plusy i minusy każdej formy.

Jeśli chcesz, abyśmy przeanalizowali Twoją firmę i wybrali najlepszą formę opodatkowania — skontaktuj się: Biuro Strzałka – Księgowość dla małych firm i JDG

Dlaczego wybór formy opodatkowania w 2026 jest kluczowy?

W 2026 roku przedsiębiorców czekają m.in.:

• podwyżki składek ZUS,

• zmiany limitów zwolnień z VAT,

• możliwy obowiązek korzystania z KSeF,

• aktualizowane limity dla samochodów w kosztach podatkowych.

To wszystko może znacząco wpłynąć na opłacalność danej formy rozliczeń. Dobranie odpowiedniej formy podatkowej może oznaczać tysiące złotych oszczędności rocznie.

Jakie formy opodatkowania są dostępne w 2026?

W 2026 r. przedsiębiorcy mogą wybrać spośród kilku podstawowych form:

1. Skala podatkowa (PIT – 17%/32%)

Kiedy się opłaca?

Skala jest najczęściej wybierana przez przedsiębiorców, którzy:

• mają niskie lub średnie dochody,

• chcą korzystać z ulg podatkowych (np. ulga na dzieci),

• preferują rozliczenie według zmiennej stawki.

Zalety:

✔ możliwość rozliczenia wspólnie z małżonkiem
✔ odstępstwo od podatku przy ulgach
✔ tra­dycyjna metoda najczęściej rozumiana przez księgowych

Wady:

• wyższa stawka po przekroczeniu progu 120 000 zł
• składka zdrowotna zależna od dochodu

2. Podatek liniowy (19%)

Kiedy się opłaca?

Doskonały wybór, jeśli:

• Twoje dochody są wyższe,

• nie korzystasz z ulg PIT,

• zależy Ci na stałym procentowym podatku.

Zalety:

✔ stała stawka niezależna od dochodów
✔ łatwiejsze prognozowanie kosztów

Wady:

• brak możliwości korzystania z większości ulg (np. na dzieci)
• składka zdrowotna zależna od dochodu

3. Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych

Kiedy się opłaca?

Jeśli Twoja działalność generuje niewiele kosztów uzyskania przychodu, ryczałt może być bardzo opłacalny — szczególnie dla usługodawców, freelancerów, IT czy branży kreatywnej.

Stawki ryczałtu (przykładowe, mogą zależeć od PKD):

• 8,5% – usługi niematerialne

• 12,5% – usługi transportowe

• 15% – doradztwo, coaching
  (upraszczając – przykładowe stawki, sprawdź konkretną dla swojej działalności)

Zalety:

✔ prostota rozliczeń
✔ czasem niższy podatek niż w skali lub liniowym
✔ mniejsza biurokracja

Wady:

• brak odliczeń kosztów
• możliwe wyższe obciążenia przy dużych kosztach

4. Estoński CIT dla spółek

Choć to forma dla spółek kapitałowych, warto ją uwzględnić, jeśli prowadzisz działalność właśnie w formie spółki.

Zalety:

✔ opodatkowanie dopiero przy wypłacie zysków
✔ większe środki na reinwestycje

Wady:

• wymogi dotyczące zatrudnienia lub inwestycji
• nie każda spółka może skorzystać

Po szczegóły odsyłamy do naszego przewodnika:
CIT estoński – kompletny przewodnik